WEBVTT 00:00:00.000 --> 00:00:07.000 Translator: Thu Ha Tran Reviewer: Nhu PHAM 00:00:06.719 --> 00:00:09.197 Họ gọi tôi là người săn lốc xoáy. 00:00:09.197 --> 00:00:11.716 Khi có gió mạnh và dấu hiệu chính xác, 00:00:11.716 --> 00:00:14.999 tôi lấy xe và đuổi theo cơn bão dữ. 00:00:14.999 --> 00:00:20.259 Bạn sẽ nghĩ: "Thật điên rồ", nhưng tôi đuổi theo để tìm hiểu chúng. 00:00:20.259 --> 00:00:22.837 Tôi sẽ chia sẻ với bạn những điều tôi biết. 00:00:22.837 --> 00:00:27.730 Lốc xoáy là những cột không khí xoay tròn với tốc độ lớn, hình thành trong cơn bão 00:00:27.730 --> 00:00:30.874 được nối với mặt đất qua một cái phễu làm từ mây. 00:00:30.874 --> 00:00:33.382 Khi xảy ra, nó xé tan mọi thứ trên Trái đất 00:00:33.382 --> 00:00:36.521 mang theo mối đe dọa lớn về người và của. 00:00:36.521 --> 00:00:40.258 Có rất nhiều nghiên cứu về hiện tượng này, 00:00:40.258 --> 00:00:44.986 nhưng còn rất nhiều điều ta không biết về cách thức hình thành của lốc xoáy. 00:00:44.986 --> 00:00:47.371 Điều kiện để một cơn lốc xoáy xuất hiện 00:00:47.371 --> 00:00:50.188 chưa hẳn đã giống với những cơn lốc xoáy khác. 00:00:50.188 --> 00:00:54.466 Nhưng chúng ta đã biết được nhiều hơn từ khi lốc xoáy bắt đầu được ghi hình , 00:00:54.466 --> 00:00:58.593 ví dụ như dấu hiệu nhận biết rằng chúng đang hình thành trên bầu trời. 00:00:58.593 --> 00:01:00.579 Bạn có muốn cùng đi tìm hiểu không? 00:01:00.579 --> 00:01:05.035 Lốc xoáy bắt đầu bằng cơn giông nhưng không phải một cơn giông bất kì. 00:01:05.035 --> 00:01:09.854 Chúng là những cơn giông cực mạnh, cao ngất, và được gọi là "supercell". 00:01:09.854 --> 00:01:13.698 Cao hơn 15 km chúng mang theo gió mạnh 00:01:13.698 --> 00:01:19.444 mưa đá khổng lồ, đôi khi là lũ lụt và sấm sét. 00:01:19.444 --> 00:01:22.329 Có nhiều loại bão có thể tạo lốc xoáy, 00:01:22.329 --> 00:01:26.328 nhưng chỉ khi những điều kiện đặc trưng xuất hiện, 00:01:26.328 --> 00:01:31.217 mới có manh mối để đo đạc và tìm hiểu khi muốn dự báo một cơn bão. 00:01:31.217 --> 00:01:35.495 Luồng không khí lên cao là nhân tố đầu tiên của lốc xoáy. 00:01:35.495 --> 00:01:38.261 Các cơn bão đều được hình thành khi có sự ngưng tụ, 00:01:38.261 --> 00:01:40.361 sản phẩm được tạo bởi mây. 00:01:40.361 --> 00:01:42.392 Sự ngưng tụ tỏa nhiệt, 00:01:42.392 --> 00:01:46.676 và nhiệt chuyển thành năng lượng nâng không khí đi lên. 00:01:46.676 --> 00:01:50.021 Sự ngưng tụ càng nhiều, gốc cơn bão càng lớn, 00:01:50.021 --> 00:01:52.808 không khí bị đẩy lên càng mạnh. 00:01:52.808 --> 00:01:57.369 Trong supercells, lượng khí đi lên này cực mạnh. 00:01:57.369 --> 00:02:01.957 Khi đi lên, không khí chuyển hướng và bắt đầu di chuyển nhanh. 00:02:01.957 --> 00:02:05.037 Cuối cùng, ở gốc cơn bão, nếu độ ẩm lớn, 00:02:05.037 --> 00:02:11.481 gốc bão sẽ phát triển và cung cấp năng lượng cho lốc xoáy 00:02:11.481 --> 00:02:15.574 Khi hội đủ những điều kiện trên, xoáy nước có thể phát triển, 00:02:15.574 --> 00:02:20.520 tạo ra ống không khí xoáy, cao và rộng được kéo lên trên. 00:02:20.520 --> 00:02:22.844 Chúng ta gọi đây là mesocyclone. 00:02:22.844 --> 00:02:25.277 Ở bên ngoài, không khí thấp, mát, khô, 00:02:25.277 --> 00:02:28.106 bắt đầu bao bọc phía sau mesocyclone, 00:02:28.106 --> 00:02:31.229 hình thành dòng đi xuống ở sườn sau. 00:02:31.229 --> 00:02:34.547 Diễn biến bất thường này tạo ra sự chênh lệch nhiệt độ 00:02:34.547 --> 00:02:38.539 giữa không khí bên trong và bên ngoài mesocyclone, 00:02:38.539 --> 00:02:42.680 tạo ra sự bất ổn định giúp lốc xoáy phát triển. 00:02:42.680 --> 00:02:45.558 Sau đó, phần dưới của mesocyclone trở nên nhẹ hơn, 00:02:45.558 --> 00:02:48.240 làm tăng tốc độ của gió. 00:02:48.240 --> 00:02:51.539 Nếu phễu không khí này di chuyển xuống dưới 00:02:51.539 --> 00:02:55.412 về phía gốc lớn và ẩm của bão mẹ, 00:02:55.412 --> 00:02:58.990 nó sẽ bị hút vào và trở thành bức tường mây xoay tròn, 00:02:58.990 --> 00:03:02.826 hình thành liên kết giữa cơn bão đã tạo ra nó và Trái đất. 00:03:02.826 --> 00:03:05.406 Khoảnh khắc ống bão chạm vào mặt đất, 00:03:05.406 --> 00:03:07.628 tạo ra lốc xoáy. 00:03:07.628 --> 00:03:13.359 Lốc xoáy thường nhỏ và ngắn ngủi, tạo ra gió từ 100-180 km/giờ, 00:03:13.359 --> 00:03:18.609 một số khác, kéo dài quá 1 tiếng thường tạo ra vận tốc gió hơn 320km/giờ. 00:03:18.609 --> 00:03:21.030 Chúng đẹp nhưng cũng thật khủng khiếp, 00:03:21.030 --> 00:03:24.335 đặc biệt khi bạn hay thị trấn của bạn nằm trên đường đi của nó. 00:03:24.335 --> 00:03:27.700 Trong trường hợp đó, kể cả người săn lốc xoáy như tôi, 00:03:27.700 --> 00:03:30.765 cũng không muốn mục sở thị thứ đáng sợ này. 00:03:30.765 --> 00:03:34.578 Giống như tất cả mọi thứ khác, lốc xoáy rồi cũng kết thúc. 00:03:34.578 --> 00:03:38.266 Khi không còn sự chênh lệch nhiệt độ và điều kiện ổn định hơn, 00:03:38.266 --> 00:03:40.214 hoặc độ ẩm trong không khí giảm đi, 00:03:40.214 --> 00:03:45.641 cơn bão mẹ hung hãn khi nãy mất động lượng và kéo lốc xoáy vào trong. 00:03:45.641 --> 00:03:50.485 Khi đó, các nhà khí tượng học và thợ săn lốc xoáy chỉ có thể đứng nhìn 00:03:50.485 --> 00:03:55.800 quan sát xem liệu cơn bão có trở lại.