WEBVTT 00:00:02.810 --> 00:00:05.540 Letra e Palit drejtuar efesianëve. Historia 00:00:05.540 --> 00:00:07.370 sesi Pali erdhi në qytetin e Efesit 00:00:07.370 --> 00:00:09.200 është shumë interesante dhe mund të lexoni për të 00:00:09.200 --> 00:00:11.900 tek Veprat e Apostujve, kapitulli 19. Efesi, ky 00:00:11.900 --> 00:00:13.850 qytet gjigant ishte epiqendra e 00:00:13.850 --> 00:00:15.379 adhurimit të shumicës së perëndive grekë dhe romakë 00:00:15.379 --> 00:00:17.900 dhe për mëse dy vjet Pali pati një 00:00:17.900 --> 00:00:20.000 mision shumë të efektshëm atje 00:00:20.000 --> 00:00:21.259 Shumë njerëz u bënë 00:00:21.259 --> 00:00:23.570 ndjekës të Jezusit. Disa vjet pas 00:00:23.570 --> 00:00:25.759 burgosjes së tij nga romakët, Pali 00:00:25.759 --> 00:00:28.130 shkroi këtë letër. Mendimet 00:00:28.130 --> 00:00:29.839 në letër ndahen në dy 00:00:29.839 --> 00:00:32.480 gjysma shumë të qarta. Në pjesën e parë 00:00:32.480 --> 00:00:34.160 Pali hulumton historinë e 00:00:34.160 --> 00:00:36.770 ungjillit, sesi e tërë historia arriti 00:00:36.770 --> 00:00:39.470 kulmin e saj me Jezusin dhe me krijimin prej Tij të 00:00:39.470 --> 00:00:41.600 një komuniteti shumëkombësh 00:00:41.600 --> 00:00:43.340 ndjekësish të tij. Gjysma e dytë e letrës 00:00:43.340 --> 00:00:44.960 lidhet me të parën me anë të fjalës 00:00:44.960 --> 00:00:47.450 "prandaj". Pali këtu hulumton mënyrën sesi 00:00:47.450 --> 00:00:49.880 historia e Ungjillit duhet të ndikojë mënyrën sesi e jetojmë 00:00:49.880 --> 00:00:53.090 çdo pjesë të historisë së jetës sonë, personalisht, 00:00:53.090 --> 00:00:54.860 në lagjet, në komunitetet dhe në 00:00:54.860 --> 00:00:56.720 familjet tona. Të zhytemi pra dhe ta shohim 00:00:56.720 --> 00:00:58.340 sesi Pali e shtjellon gjithë këtë. 00:00:58.340 --> 00:01:00.530 Kapitulli 1 hapet me një poemë të bukur 00:01:00.530 --> 00:01:03.950 të stilit hebraik, ku Pali e lavdëron Perëndinë Atë 00:01:03.950 --> 00:01:05.930 për gjërat e mahnitshme, që 00:01:05.930 --> 00:01:08.570 Ai i ka bërë në Krishtin Jezus. Nga 00:01:08.570 --> 00:01:11.359 përjetësia, Ati qëllimisht pati vendosur 00:01:11.359 --> 00:01:14.600 të zgjedhë dhe të bekojë një popull të besëlidhjes. 00:01:14.600 --> 00:01:16.759 Këtu mendoni pak për familjen e Abrahamit tek 00:01:16.759 --> 00:01:19.399 Zanafilla kapitulli 12, vargjet 1-3. 00:01:19.399 --> 00:01:22.189 Përmes Jezusit, tani ҫdonjeri mund të adoptohet në atë familje. 00:01:22.189 --> 00:01:24.679 Vdekja e Jezusit i mbulon 00:01:24.679 --> 00:01:27.079 mëkatet tona më të këqija, dështimet tona më të këqija dhe në 00:01:27.079 --> 00:01:30.200 Jezusin ne gjejmë hirin e Perëndisë. Në të vërtetë Pali 00:01:30.200 --> 00:01:32.869 thotë se hiri ka hapur një 00:01:32.869 --> 00:01:35.749 mënyrë të re për të kuptuar secilën pjesë 00:01:35.749 --> 00:01:36.799 të jetëve tona. 00:01:36.799 --> 00:01:38.929 Ai thotë në kapitullin 1, vargu 10, se qëllimi i Perëndisë 00:01:38.929 --> 00:01:41.719 ishte që t'i bashkonte të gjitha gjërat 00:01:41.719 --> 00:01:44.630 në qiell dhe në tokë, nën Krishtin, 00:01:44.630 --> 00:01:46.999 një titull ky që nënkupton Mesia. Plani i Perëndisë 00:01:46.999 --> 00:01:49.189 gjithnjë ka qenë pë të patur një familje gjigante 00:01:49.189 --> 00:01:51.799 qeniesh të restauruara, që janë të bashkuar në 00:01:51.799 --> 00:01:54.319 Jezusin, Mesinë. Pali thotë se 00:01:54.319 --> 00:01:57.619 ky qëllim hyjnor u bë i qartë, kur ne së 00:01:57.619 --> 00:01:59.509 pari u bashkuam me atë familje dhe këtu 00:01:59.509 --> 00:02:01.340 iu referohet judenjve etnikë, 00:02:01.340 --> 00:02:03.319 në familjen e Abrahamit. Por më pas Pali flet 00:02:03.319 --> 00:02:05.689 për atë se si ju, duke nënkupton johebrenjtë, 00:02:05.689 --> 00:02:07.850 dëgjuat për Jezusin dhe 00:02:07.850 --> 00:02:10.340 shpëtimin përmes tij dhe ju gjithashtu 00:02:10.340 --> 00:02:12.409 u sollët në këtë familje me anë të punës së 00:02:12.409 --> 00:02:14.480 Frymës së Shenjtë. Ai këtu 00:02:14.480 --> 00:02:16.400 po iu referohet ngjarjeve të treguara në 00:02:16.400 --> 00:02:18.530 historitë e Veprave të Apostujve, sesi fryma e Perëndisë 00:02:18.530 --> 00:02:21.230 i bashkoi hebrenjtë dhe johebrenjtë në 00:02:21.230 --> 00:02:24.110 një familje në Jezusin. Është pikërisht ashtu siҫ i premtoi Perëndia 00:02:24.110 --> 00:02:25.939 Abrahamit para shumë kohe. 00:02:25.939 --> 00:02:28.280 Vëreni gjithashtu sesi në këtë poemë, Pali fillon 00:02:28.280 --> 00:02:30.769 të flasë për Perëndinë Atë, pastaj 00:02:30.769 --> 00:02:32.689 për Jezusin, Birin dhe në 00:02:32.689 --> 00:02:35.780 fund për Frymën. Që të tre punojnë 00:02:35.780 --> 00:02:37.849 bashkërisht, ndërsa Pali tregon historinë 00:02:37.849 --> 00:02:40.099 e ungjillit dhe është vërtetë e mahnitshme. Pas poemës, 00:02:40.099 --> 00:02:42.409 Pali përgjigjet me një lutje. Ai lutet 00:02:42.409 --> 00:02:44.060 që këta ndjekës të Jezusit jo vetëm të 00:02:44.060 --> 00:02:46.189 dinë për Të, por ta përjetojnë 00:02:46.189 --> 00:02:49.099 personalisht fuqinë e ungjillit, që 00:02:49.099 --> 00:02:50.870 ata të fuqizohen nga e njëjta 00:02:50.870 --> 00:02:52.519 fuqi, që ringjalli Jezusin nga vdekja 00:02:52.519 --> 00:02:55.069 dhe e vendosi Atë si kreun e lartësuar 00:02:55.069 --> 00:02:57.889 të të gjithë botës. Në kapitullin 2, Pali 00:02:57.889 --> 00:03:00.230 shtjellon disa ide kyҫe 00:03:00.230 --> 00:03:01.700 të poemës në kapitullin 1, veҫanërisht 00:03:01.700 --> 00:03:04.579 hirin e Perëndisë dhe këtë familje të re shumëkombëshe 00:03:04.579 --> 00:03:06.920 të Jezusit. Ai fillon duke ritreguar 00:03:06.920 --> 00:03:08.450 historinë sesi këta të krishterë johebrenj 00:03:08.450 --> 00:03:10.370 e njohën Jezusin. Para se të dëgjonin 00:03:10.370 --> 00:03:12.620 për Jezusin, ata ishin fizikisht të gjallë, 00:03:12.620 --> 00:03:14.900 por shpirtërisht të vdekur. 00:03:14.900 --> 00:03:17.659 Të kapur në kurthin e jetës pa një qëllim, 00:03:17.659 --> 00:03:19.459 të egoizmit dhe mëkatit, ata ishin 00:03:19.459 --> 00:03:22.099 mashtruar nga forcat e errëta shpirtërore të 00:03:22.099 --> 00:03:25.459 ligësisë. Por në mënyrë të mahnitshme Perëndia në dashurinë dhe mëshirën e tij të madhe 00:03:25.459 --> 00:03:27.859 i shpëtoi, ua fali të gjitha 00:03:27.859 --> 00:03:30.560 mëkatet e tyre dhe i bashkoi jetët e tyre me 00:03:30.560 --> 00:03:32.449 jetën e ringjallur të Jezusit, duke 00:03:32.449 --> 00:03:34.730 i kthyer ata përsëri në jetë. Kështu që, tani 00:03:34.730 --> 00:03:37.760 pasi janë krijuar si qenie të reja njerëzore 00:03:37.760 --> 00:03:40.040 përmes Jezusit, ata kanë gëzimin e 00:03:40.040 --> 00:03:42.319 zbulimit të thirrjes së re, 00:03:42.319 --> 00:03:44.720 qëllimeve e detyrave, që Perëndia ka vënë 00:03:44.720 --> 00:03:46.579 para tyre. Jo vetëm që atyre iu është treguar 00:03:46.579 --> 00:03:47.870 hiri i Perëndisë, 00:03:47.870 --> 00:03:49.519 por gjithashtu janë ftuar në një 00:03:49.519 --> 00:03:52.010 familje të re. Përpara se të dëgjonin për 00:03:52.010 --> 00:03:53.780 Jezusin, këta johebrenj jo vetëm që ishin të ndarë nga 00:03:53.780 --> 00:03:55.489 Perëndia, ata po ashtu ishin të ndarë nga populli i tij 00:03:55.489 --> 00:03:57.409 i besëlidhjes, familja e Abrahamit 00:03:57.409 --> 00:04:00.199 dhe për një arsye shumë praktike. 00:04:00.199 --> 00:04:02.209 Urdhërimet e besëlidhjes së Sinait 00:04:02.209 --> 00:04:04.340 formuan si një vijë kufitare përreth 00:04:04.340 --> 00:04:06.079 familjes. Ato ishin si barrierë, që e mbanin 00:04:06.079 --> 00:04:08.510 shumicën e johebrenjve larg. Por në 00:04:08.510 --> 00:04:10.760 Jezusin, ligjet e Torës janë 00:04:10.760 --> 00:04:13.760 përmbushur dhe barriera është hequr. 00:04:13.760 --> 00:04:16.370 Dy grupet etnike janë shndërruar, siҫ e thotë Pali, 00:04:16.370 --> 00:04:19.519 në një njerëzim të ri dhe të bashkuar, që mund të jetojë 00:04:19.519 --> 00:04:21.470 bashkërisht në paqe. Në kapitullin 3, Pali 00:04:21.470 --> 00:04:24.050 vazhdon të mrekullohet me rolin unik, 00:04:24.050 --> 00:04:26.120 që ai vetë ka patur në shpërndarjen 00:04:26.120 --> 00:04:28.470 e këtij lajmi të mirë tek johebrenjtë. 00:04:28.470 --> 00:04:31.050 Edhe pse në burg, ai e falenderon Perëndinë për 00:04:31.050 --> 00:04:33.360 mundësinë që ka pasur për ta parë 00:04:33.360 --> 00:04:35.730 këtë familje të bëhet kaq gjigante. Pali e mbyll 00:04:35.730 --> 00:04:37.080 gjysmën e parë të letrës me 00:04:37.080 --> 00:04:40.110 një lutje tjetër. Këtë herë ai lutet që ndjekësit e Jezusit 00:04:40.110 --> 00:04:42.420 të forcohen me anë të 00:04:42.420 --> 00:04:45.270 Frymës së Perëndisë, që ta kuptojnë 00:04:45.270 --> 00:04:47.550 dashurinë e Krishtit për popullin e tij. 00:04:47.550 --> 00:04:49.530 Gjysma e dytë e letrës fillon 00:04:49.530 --> 00:04:51.810 me Palin, që ndryshon marshin e shpejtësisë, duke 00:04:51.810 --> 00:04:54.090 e sfiduar lexuesin që të përgjigjet ndaj 00:04:54.090 --> 00:04:56.520 historisë së Ungjllit me mënyrën sesi i jetojnë 00:04:56.520 --> 00:04:58.890 jetët e tyre. Kështu, në kapitullin 4 00:04:58.890 --> 00:05:00.630 ai fillon thjesht me jetën e përditshme të 00:05:00.630 --> 00:05:02.970 kishës. Kisha është një familje e madhe me 00:05:02.970 --> 00:05:05.100 shumë lloje të ndryshme të njerëzve, por ai 00:05:05.100 --> 00:05:08.010 e thekson se ata janë Një dhe fjala 'Një' është 00:05:08.010 --> 00:05:09.660 kyҫ në këtë kapitull. 00:05:09.660 --> 00:05:12.030 Ata janë Një trup i vetëm, i bashkuar nga Një 00:05:12.030 --> 00:05:14.790 Frymë. Ata kanë Një Zot dhe Një besim. 00:05:14.790 --> 00:05:16.710 Ata kanë Një pagëzim dhe besojnë në 00:05:16.710 --> 00:05:19.560 Një Perëndi. Ka shumë unitet. 00:05:19.560 --> 00:05:22.080 Sidoqoftë, Pali thotë se uniteti nuk është i njëjtë 00:05:22.080 --> 00:05:24.780 me njëtrajtësimin. Ai vijon të 00:05:24.780 --> 00:05:27.900 hulumtojë sesi familja e re e Jezusit përbëhet 00:05:27.900 --> 00:05:29.610 nga njerëz të llojeve shumë, shumë të ndryshme, 00:05:29.610 --> 00:05:31.980 por ata janë të fuqizuar nga 00:05:31.980 --> 00:05:34.590 një Frymë e Shenjtë, secili duke i përdorur 00:05:34.590 --> 00:05:36.870 talentet dhe pasionet e tyre për t'i shërbyer dhe 00:05:36.870 --> 00:05:38.880 dashur njëri-tjetrin, si dhe për ta ndërtuar 00:05:38.880 --> 00:05:41.340 kishën. Këtu ai përdor dy metafora shumë të bukura. 00:05:41.340 --> 00:05:43.410 Njëra është ndërtimi i kishës si 00:05:43.410 --> 00:05:45.840 një tempull i ri dhe e dyta është se 00:05:45.840 --> 00:05:48.120 të gjithë po shndërrohen në një njerëzim të ri 00:05:48.120 --> 00:05:50.640 me Jezusin në krye. 00:05:50.640 --> 00:05:52.620 "Njerëzimi i Ri" është një metaforë, që ai do ta 00:05:52.620 --> 00:05:54.150 përdorë në dy kapitujt vijues. 00:05:54.150 --> 00:05:56.970 Pali e sfidon ҫdo të krishterë që ta 00:05:56.970 --> 00:05:59.040 zhveshë njeriun e vjetër si një komplet 00:05:59.040 --> 00:06:01.680 rrobash të vjetra dhe të veshë njeriun e ri, 00:06:01.680 --> 00:06:03.840 në të cilin po restaurohet ngjashmëria me Perëndisë. 00:06:03.840 --> 00:06:06.090 Më pas ai hyn në këtë 00:06:06.090 --> 00:06:07.979 pjesë të gjatë, ku krahason 00:06:07.979 --> 00:06:11.669 njeriun e ri me atë të vjetër. Në vend të gënjeshtrës, njerëzit e rinj 00:06:11.669 --> 00:06:14.460 flasin të vërtetën, në vend që të mbajnë 00:06:14.460 --> 00:06:16.860 mëri, ata i zgjidhin konfliktet në mënyrë paqësore 00:06:16.860 --> 00:06:19.740 Në vend se të vjedhin, njerëzit e rinj 00:06:19.740 --> 00:06:22.350 janë bujarë, në vend të përgojimeve ata 00:06:22.350 --> 00:06:24.120 i inkurajojnë njerëzit me fjalët e tyre. 00:06:24.120 --> 00:06:26.669 Në vend se të hakmerren, njerëzit e rinj 00:06:26.669 --> 00:06:29.010 falin. Në vend se të kënaqin ҫdo 00:06:29.010 --> 00:06:32.100 impuls seksual, njerëzit e rinj kultivojnë 00:06:32.100 --> 00:06:34.860 vetëkontroll të dëshirave të trupave të tyre. Në vend 00:06:34.860 --> 00:06:37.560 se të dehen, njerëzit e rinj i nënshtrohen 00:06:37.560 --> 00:06:40.030 ndikimit të Frymës së Perëndisë. 00:06:40.030 --> 00:06:41.830 Ai thotë se ky ndikim shfaqet 00:06:41.830 --> 00:06:43.900 në katër mënyra të ndryshme. E para 00:06:43.900 --> 00:06:45.550 ka të bëjë me të kënduarit, 00:06:45.550 --> 00:06:48.220 bashkërisht por gjithashtu vetëm dhe 00:06:48.220 --> 00:06:49.840 Është interesante që 00:06:49.840 --> 00:06:51.850 gjëja e parë, për të cilën mendon Pali sesi 00:06:51.850 --> 00:06:54.190 Fryma vepron në jetët e njerëzve të Jezusit 00:06:54.190 --> 00:06:56.920 është të kënduarit dhe muzika. 00:06:56.920 --> 00:06:58.630 Shenja e tretë e ndikimit të Frymës është të qenit 00:06:58.630 --> 00:07:01.150 falenderues për ҫdo gjë dhe e katërta 00:07:01.150 --> 00:07:03.580 është se Fryma do t'i shtrëngojë 00:07:03.580 --> 00:07:05.890 ndjekësit e Jezusit që ta vendosin veten të fundit 00:07:05.890 --> 00:07:08.890 dhe t'i ngrenë të tjerët si më të 00:07:08.890 --> 00:07:11.260 rëndësishëm se ata vetë . Pali 00:07:11.260 --> 00:07:13.960 flet më tepër për pikën e katërt, duke 00:07:13.960 --> 00:07:16.120 treguar sesi funksionon kjo në 00:07:16.120 --> 00:07:18.970 martesën e krishterë. Kështu, një bashkëshorte, që e ndjek 00:07:18.970 --> 00:07:21.760 Jezusin duhet që ta respektojë dhe ta lejojë 00:07:21.760 --> 00:07:24.160 bashkëshortin e saj që të jetë përgjegjës 00:07:24.160 --> 00:07:27.010 për të. Burri i saj është thirrur që ta dojë 00:07:27.010 --> 00:07:29.080 bashkëshorten e tij dhe ta përdorë përgjegjësinë e tij 00:07:29.080 --> 00:07:31.900 për të sakrifikuar agjendën e tij egoiste, për të prioritizuar 00:07:31.900 --> 00:07:34.270 mirëqenien e bashkëshortes përmbi 00:07:34.270 --> 00:07:36.820 mirëqenien e tij. Pali thotë se kjo lloj 00:07:36.820 --> 00:07:39.100 martese në fakt po e rindërton 00:07:39.100 --> 00:07:42.100 historinë e Ungjillit. Veprimet e bashkëshortit imitojnë 00:07:42.100 --> 00:07:44.140 Jezusin, dashurinë dhe vetë-flijimin e tij. 00:07:44.140 --> 00:07:47.890 Veprimet e urta imitojnë kishën, e cila 00:07:47.890 --> 00:07:49.990 e lejon Jezusin që ta dojë dhe ta bëjë atë të re. 00:07:49.990 --> 00:07:52.750 Pali pastaj e aplikon të njëjtën ide për 00:07:52.750 --> 00:07:54.940 fëmijët dhe prindërit, si dhe për skllevërit 00:07:54.940 --> 00:07:57.250 dhe zotërinjtë. Pali e mbyll letrën, 00:07:57.250 --> 00:07:59.140 duke iu kujtuar këtyre të krishterëve 00:07:59.140 --> 00:08:02.140 realitetin e të keqes shpirtërore. Këto janë 00:08:02.140 --> 00:08:04.540 qenie dhe forca, që do të përpiqen 00:08:04.540 --> 00:08:06.940 ta minojnë unitetin e popullit të Jezusit dhe 00:08:06.940 --> 00:08:09.400 ta komprometojnë njeriun e tyre të ri. 00:08:09.400 --> 00:08:12.280 Ndaj, Pali i sfidon që të qëndrojnë të fortë dhe 00:08:12.280 --> 00:08:14.860 të veshin metaforikisht armatimin trupor, 00:08:14.860 --> 00:08:17.410 të cilin ai e përshkruan me detaje. 00:08:17.410 --> 00:08:19.420 Pali ka vizatuar këto pjesë të 00:08:19.420 --> 00:08:21.550 armatimit trupor nga libri i Isaisë dhe 00:08:21.550 --> 00:08:24.220 mënyra sesi Isaia e përshkroi Mbretin Mesianik. 00:08:24.220 --> 00:08:26.530 Kështu që, tani si ndjekës të Mesisë 00:08:26.530 --> 00:08:28.540 duhet t'i bëjmë tonat cilësitë e Mesisë, 00:08:28.540 --> 00:08:31.060 meqenëse ne përbëjmë trupin e Jezusit. 00:08:31.060 --> 00:08:33.520 Praktikisht, mendoj se Pali do të thotë që 00:08:33.520 --> 00:08:35.380 i krishteri të fillojë të krijojë zakone, 00:08:35.380 --> 00:08:37.840 duke përdorur lutjen, shkrimet, 00:08:37.840 --> 00:08:39.430 marrëdhëniet me njëri - tjetrin në mënyrë proaktive, 00:08:39.430 --> 00:08:42.220 pasi na ndihmojnë të rritemi dhe të piqemi si 00:08:42.220 --> 00:08:44.920 ndjekës të Jezusit. Kjo është letra 00:08:44.920 --> 00:08:47.320 drejtuar Efesianëve. Shumë e fuqishme! 00:08:47.320 --> 00:08:48.970 Këtu Pali përmbledh tërë 00:08:48.970 --> 00:08:51.400 historinë e ungjillit dhe sesi kjo duhet t'i japë trajtë 00:08:51.400 --> 00:08:52.710 ҫdo pjese 00:08:52.710 --> 00:08:58.490 të historisë së jetës sonë. Na kontaktoni: projektibibles@gmail.com