WEBVTT 00:00:00.000 --> 00:00:07.000 Translator: Tun Min Reviewer: sann tint 00:00:06.969 --> 00:00:09.197 ကျွန်တော့်ကိုလေဆင်နှာမောင်းဖမ်းသူလို့ ခေါ်ကြတယ် 00:00:09.197 --> 00:00:11.716 လေပြင်းပြီးအခြေအနေတွေ ဟန်ကျတဲ့အခါ 00:00:11.716 --> 00:00:15.159 ကားပေါ်တက်ပြီး ပြင်းထန်တဲ့မုန်တိုင်းတွေ နောက် ကျွန်တော် လိုက်ကြည့်တယ်။ 00:00:15.159 --> 00:00:20.259 "ကြောင်တယ်"လို့ခင်ဗျားတို့ပြောမလား။ပြောရင် ပြောမယ်။ဒါပေမဲ့ မိုးပေါ်ကဒီကောင်ကြီးတွေကို 00:00:20.259 --> 00:00:22.837 သိနိုင်ဖို့ လိုက်ကြည့်တာပါ။ သိလာတာတွေ မျှဝေချင်တယ်။ 00:00:22.837 --> 00:00:27.730 လေဆင်နှာမောင်းတွေဟာ မုန်တိုင်းတွေထဲ ဖြစ်တဲ့ မြန်မြန်လှည့်နေတဲ့ လေထုတိုင်တွေပါ။ 00:00:27.730 --> 00:00:30.874 ဒီလေတိုင်တွေက တိမ်ကတော့တစ်ခုကတစ်ဆင့် မြေကြီးနဲ့ ဆက်သွယ်ပေးတယ်။ 00:00:30.874 --> 00:00:33.382 ဒါဖြစ်လာရင်လေဆင်နှာမောင်းတွေ မြေပေါ်ဖြတ်ပြီးဖျက်တယ်။ 00:00:33.382 --> 00:00:36.521 အသက်အိုးအိမ်စည်းစိမ်တွေကို များစွာ ခြိမ်းခြောက်တော့တယ်။ 00:00:36.521 --> 00:00:40.258 ဒါကြောင့်ဒီအခြင်းအရာတွေကို သုတေသနအများကြီး လုပ်ကြတယ်။ 00:00:40.258 --> 00:00:44.986 ဒါပေမဲ့အမှန်ကလေဆင်နှာမောင်းတွေဘယ်လိုဖြစ် လာလဲဆိုတာနဲ့ပတ်သက်ပြီး မသိတာတွေ များဆဲပါ။ 00:00:44.986 --> 00:00:47.371 လေဆင်နှာမောင်းတစ်ခု ဖြစ်စေနိုင်တဲ့ အခြေအနေတွေဟာ 00:00:47.371 --> 00:00:50.188 နောက်တစ်ခုကို သေချာပေါက် မဖြစ်စေပါဘူး။ 00:00:50.188 --> 00:00:54.466 ဒါပေမဲ့ လေဆင်နှာမောင်းတွေကို လူတွေစတင် မှတ်တမ်းတင်လာကတည်းက အများကြီးသိလာပါပြီ။ 00:00:54.466 --> 00:00:58.593 ဥပမာ ကောင်းကင်ပေါ်လေဆင်နှာမောင်းတစ်လုံး အစပျိုးနေတဲ့အမှတ်လက္ခဏာတွေသိနိုင်တဲ့နည်းပါ 00:00:58.593 --> 00:01:00.579 ခင်ဗျားတို့ လိုက်စီးကြည့်ကြဦးမလား။ 00:01:00.579 --> 00:01:05.035 လေဆင်နှာမောင်းတွေဟာ မိုးကြိုးမုန်တိုင်းနဲ့ စတင်တတ်ပေမယ့်မုန်းတိုင်းဖြစ်တိုင်းမဖြစ်ဘူး 00:01:05.035 --> 00:01:09.854 ဒါတွေဟာ အထူးအားကောင်းပြီး မိုးထိုးနေတဲ့ မိုးကြိုးမုန်တိုင်းတွေပါ။supercellခေါ်တယ်။ 00:01:09.854 --> 00:01:13.698 ပေ ၅၀၀၀၀ ကျော်ထိမြင့်ပြီး လေပြင်းတွေ ပါလာတတ်တယ်။ 00:01:13.698 --> 00:01:19.444 မိုးသီးမုန်တိုင်းကြီးတွေ၊တစ်ခါတစ်ရံရေကြီး တာ၊ လျှပ်စီးကြီးလက်တာတွေလည်း ဖြစ်တတ်တယ်။ 00:01:19.444 --> 00:01:22.329 ဒါတွေဟာ လေဆင်နှာမောင်းတွေ ဖြစ်စေတဲ့ မုန်တိုင်းမျိုးတွေပါ။ 00:01:22.329 --> 00:01:26.328 ဒါပေမဲ့ သတ်မှတ်အခြေအနေတွေလည်း နေသားတကျ ရှိနေမှ ဖြစ်ပါတယ်။ 00:01:26.328 --> 00:01:31.217 မုန်တိုင်းခန့်မှန်းဖို့ကြိုးစားရင် တိုင်း တာပြီး သတိပြုကြည့်နိုင်တဲ့သဲလွန်စတွေပါ။ 00:01:31.217 --> 00:01:35.495 လေပြင်းလာမှုဟာ လေဆင်နှာမောင်းဖြစ်စေဖို့ လိုအပ်တဲ့ ပထမ အရာဝတ္ထုပါ။ 00:01:35.495 --> 00:01:38.261 ငွေ့ရည်ဖွဲ့မှု ဖြစ်လာတဲ့အခါ ဘယ်မုန်တိုင်း မဆို ဖြစ်တတ်တယ်။ 00:01:38.261 --> 00:01:40.361 မိုးတိမ်တွေရဲ့ ဘေးထွက်ပစ္စည်းတွေပေါ့။ 00:01:40.361 --> 00:01:42.392 ငွေ့ရည်ဖွဲ့ခြင်းဟာ အပူကို ထုတ်ပေးပြီး 00:01:42.392 --> 00:01:46.676 အပူကနေ အထက်စုန်လေကြီးတွေကို တွန်းပေးတဲ့ အား ဖြစ်လာတယ်။ 00:01:46.676 --> 00:01:50.021 ငွေ့ရည်ဖွဲ့မှုများပြီး မုန်တိုင်းတိမ်တွေ ပိုကြီးလာလေလေ 00:01:50.021 --> 00:01:52.808 ဒီအထက်စုန်လေတွေ ပိုအားကောင်းလေပါပဲ။ 00:01:52.808 --> 00:01:57.369 supercell ထဲမှာ ဒီအထက်စုန်လေထုဟာ အထူးအားကောင်းပါတယ်။ 00:01:57.369 --> 00:02:01.957 လေပြင်းလာရင် လမ်းကြောင်းပြောင်းလာပြီး ပိုလို့မြန်မြန် စတင်လှုပ်ရှားလာနိုင်တယ်။ 00:02:01.957 --> 00:02:05.037 နောက်ဆုံးတော့ မုန်တိုင်းအောက်ခြေမှာ စိုထိုင်းမှုများရင် 00:02:05.037 --> 00:02:07.781 မိုးတိမ်အောက်ခြေကြီးဖြစ်လာပြီး လေဆင်နှာမောင်း ဒီလောက် 00:02:07.781 --> 00:02:11.451 ဝေးဝေးရောက်ရင် နောက်မှဖြည့်ဆည်းပေးစရာတစ်ခု ပေးပါတယ်။ 00:02:11.451 --> 00:02:15.574 ဒါတွေအားလုံးနေသားတကျဖြစ်တဲ့အခါ မုန်တိုင်း ပိတ်လှောင်ထားတဲ့ ဝဲတစ်ခုဖြစ်လာတတ်တယ်။ 00:02:15.574 --> 00:02:20.520 နောက်ပြီး အထက်ကိုဆွဲယူသွားမယ့် ကျယ်ပြန့် မြင့်မားတဲ့ ဝဲလေပြွန်တစ်ခု ဖြစ်လာတယ်။ 00:02:20.520 --> 00:02:22.844 ဒီဝဲလေပြွန်ကို mesocyclone လို့ ခေါ်တယ်။ 00:02:22.844 --> 00:02:25.277 အပြင်ဘက်မှာတော့အေးမြခြောက်သွေ့နိမ့်ဆင်းတဲ့ လေတွေက 00:02:25.277 --> 00:02:28.106 ဒီ mesocyclone ကျောလက်တဝိုက် စတင်ရစ်ပတ်လာတယ်။ 00:02:28.106 --> 00:02:31.229 နောက်ဘက်ဘေး အဆင်းလေလို့သိကြတဲ့ လေတစ်မျိုး ဖြစ်လာတယ်။ 00:02:31.229 --> 00:02:34.547 ဒီထူးဆန်းတဲ့ မြင်ကွင်းက mesocyclone အတွင်း လေနဲ့ ပြင်ပလေအကြား 00:02:34.547 --> 00:02:38.539 အပူချိန် လုံးဝ ခြားနားမှုကို ဖြစ်စေတယ်။ 00:02:38.539 --> 00:02:42.680 လေဆင်နှာမောင်း ဖြစ်လာစေတဲ့ မတည်ငြိမ်မှု အဆင့်ကို တည်ဆောက်ပေးတယ်။ 00:02:42.680 --> 00:02:45.558 ဒီနောက်မှာတော့ mesocyclone အောက်ခြေပိုင်း ပိုတင်းလာတယ်။ 00:02:45.558 --> 00:02:48.240 လေတိုက်နှုန်းကို တိုးလာစေတယ်။ 00:02:48.240 --> 00:02:51.539 တကယ်လို့ပေါ့ဗျာ ... ဒီလေကတော့ဟာ မူလမုန်တိုင်းအောက်ခြေက 00:02:51.539 --> 00:02:55.412 ကြီးမားစိုထိုင်းတဲ့ အဲဒီမိုးတိမ်အောက်ခြေ ပိုင်းအတွင်း ကျသွားတယ်ဆိုရင် 00:02:55.412 --> 00:02:58.990 ဒါကို စုပ်ယူပြီး လည်နေတဲ့ တိမ်နံရံတစ်ခု အဖြစ် ပြောင်းပစ်လိုက်တယ်။ 00:02:58.990 --> 00:03:02.826 ဒါကို ဖန်တီးပေးတဲ့ မုန်တိုင်းနဲ့ ကမ္ဘာကြား ဆက်သွယ်ပေးပါတယ်။ 00:03:02.826 --> 00:03:05.406 ဒီလည်နေတဲ့ တိမ်ပြွန်ချောင်း မြေပြင်ပေါ် ထိလိုက်တာနဲ့ 00:03:05.406 --> 00:03:07.628 လေဆင်နှာမောင်း ဖြစ်လာပါတယ်။ 00:03:07.628 --> 00:03:13.359 လေဆင်နှာမောင်းအများစုဟာ သေးငယ်ပြီးအချိန် မကြာပါဘူး။ ၁ နာရီ မိုင် ၆၀-၁၁၀ နှုန်းနဲ့ 00:03:13.359 --> 00:03:18.609 လေတိုက်တတ်တယ်။ အချို့က ၁ နာရီကျော် ကြာတတ်ပြီး ၁ နာရီမိုင် ၂၀၀ ရှိနိုင်တယ်။ 00:03:18.609 --> 00:03:21.030 လေဆင်နှာမောင်းတွေဟာ လှပေမယ့် ကြောက်စရာကြီးပါ။ 00:03:21.030 --> 00:03:24.335 အထူးသဖြင့် သင် သို့မဟုတ် သင့်မြို့ လမ်းကြောင်းပေါ်ရောက်နေရင်ပေါ့။ 00:03:24.335 --> 00:03:27.700 ဒီလိုအခြေအနေဆိုရင် ဘယ်သူမှ ကျွန်တော့်လို လေဆင်နှာမောင်းလိုက်ဖမ်းသူတောင် 00:03:27.700 --> 00:03:30.765 ဖြစ်ပျက်သွားတာတွေကို ကြည့်ရှုခံစားလို့ မရပါဘူး။ 00:03:30.765 --> 00:03:34.578 ဒါပေမဲ့ အရာတိုင်းလိုပဲ လေဆင်နှာမောင်းတွေ လည်း ပြီးဆုံးသွားတာပါပဲ။ 00:03:34.578 --> 00:03:38.266 အပူချိန်ကွာခြားချက် ပျောက်သွားပြီး အခြေအနေ တွေ ပိုတည်ငြိမ်လာတဲ့အခါပဲဖြစ်ဖြစ် 00:03:38.266 --> 00:03:40.214 လေထုထဲကရေငွေ့တွေခန်းခြောက်သွားရင်ဖြစ်ဖြစ် 00:03:40.214 --> 00:03:45.641 အရင်ကြောက်စရာ့ပင်မမုန်တိုင်းဟာ အရှိန်လျော့ လာပြီး လေဆင်နှာမောင်းကိုအတွင်းပြန်ဆွဲတယ်။ 00:03:45.641 --> 00:03:50.485 ဒါတောင် မိုးလေဝသပညာရှင်တွေနဲ့ကျွန်တော့်လို မုန်တိုင်းဖမ်းသူတွေက သတိထားကြည့်နေမှာပါ။ 00:03:50.485 --> 00:03:55.800 မုန်တိုင်းက သူ့ရဲ့ကြိုးရှည်ကို ပြန်ထုတ်ရင် မြင်နိုင်ဖို့ အမြဲစောင့်ကြည့်နေကြပါတယ်။